sporten

Het bos voor actie en beweging

Het Amsterdamse Bos bestaat voornamelijk uit bomen, paden, gras en water. En dat over een oppervlakte van bijna duizend hectare. Kortom, ideale voorwaarden om aan sport te doen. De paden lopen zigzaggend door het hele Bos en zijn als het ware aangelegd voor hardlopers. Zelfs tussen en in de bomen is er gelegenheid voor sport (klimpark Fun Forest). De grasvelden (speelweiden) lenen zich voor vele varianten van sport en bijvoorbeeld ook voor sportdagen van scholen. Wie denkt dat hij het Bos goed kent zal bedrogen uitkomen zodra hij zich te water begeeft, bij voorkeur per kano. Vanaf het water biedt het Bos een geheel ander perspectief. Iedereen kan in principe aan alle sporten meedoen, hetzij in clubverband, in particuliere groepjes, als deelnemer aan een evenement, of alleen. Maar liefst drie sporten hebben in het Amsterdamse Bos hun A-locatie, dat wil zeggen het nationaal centrum. Het zijn cricket (VRA), hockey (het Wagener-stadion) en roeien (de Bosbaan). De sportagenda staat iedere week vermeld in Dit weekend.

Hardlopen

De wandelpaden met een totale lengte van 137 kilometer zijn alle geschikt voor hardlopen. Over het hele jaar genomen is het de meest beoefende sport in het Bos. Het aantal mogelijkheden om het parcours te variëren is bijna onbegrensd. Veel lopers bepalen hun eigen route. Het Bos heeft routes uitgestippeld van 5, 10 en 21 kilometer. Deze zijn te volgen via paaltjes met een loper erop en zijn te downloaden via internet (amsterdamsebos.nl). Er is een conditiecircuit van 2,4 kilometer met toestellen voor oefeningen (de Bos-Kros) en een veldloopparcours dat zich rond de heuvel concentreert. Populair is het rondje Bosbaan van 5 kilometer, over deels verharde en onverharde paden. Na afloop wacht er koffie in het Grand Café de Bosbaan. Het hele jaar door zijn er georganiseerde lopen, zoals de Poelsterloop, de Midzomernachtcross, de Sky Radio Run en een kerstloop. De eerste officieuze loopgroep was de groep Comello in 1963. Bij het tienjarig bestaan werd een route gecomponeerd van 21 km en 96 meter, de halve marathon. Ook bekend was de Bosploeg, waarvan de kern werd gevormd door werknemers van Fokker. Alleen of in een groep, zon of regen, ’s ochtends vroeg of op een zomeravond, voor hardlopers is het Bos een uitdaging van de eerste orde.

Hockey

Tijdens de weekends in het seizoen ligt het epicentrum van de activiteiten in het Bos in en rond het Wagener-stadion. Drie hockeyclubs spelen er: Amsterdam, Hurley en Pinoké. Samen zijn ze goed voor meer dan 6000 leden en 14 velden. Het Wagener-stadion, waar Amsterdam speelt, is al sinds 1938 regelmatig het toneel van interlands en grote toernooien als de Champions Trophy en het WK. Deze zomer is er het EK voor zowel mannen en vrouwen, van 22 t/m 30 augustus. Sinds de oprichting in 1892 is Amsterdam hofleverancier van internationals. De mannen werden 19 keer landskampioen, de vrouwen 18 keer. Er zijn plannen voor een nieuw, multifunctioneel stadion. Hurley speelt op de velden die zichtbaar zijn vanaf de Nieuwe Kalfjeslaan. Evenals de andere twee clubs is Hurley een van de grootste van het land. De club (opgericht in 1932, sinds 1948 in het Bos) is ambitieus als het om prestaties gaat en is zeer actief in het organiseren van schoolhockey, bedrijfshockey en trainingen.. De eerste elftallen pendelen tussen de Rabohoofdklasse en de overgangsklasse. Pinoké, ofwel de Steekneuzen, is even oud als buurman Hurley en kwam in 1971 officieel als derde club in het Bos. De laatste jaren spelen beide eerste elftallen een ondergeschikte rol in de Rabohoofdklasse, maar behoren niettemin tot de beste 12 clubs van ons land. Het originele clubhuis, een Noorse blokhut, zal spoedig plaatsmaken voor een nieuw eigentijds gebouw.

Cricket

Als het hockeyseizoen bijna voorbij is nemen de cricketers van VRA over. Herman Gorter, schepper van het beroemde gedicht Mei en cricketliefhebber, was in 1914 een van de initiatiefnemers van een fusie tussen Volharding, Rap en Amstels. De club (sinds 1939 in het Bos) beschikt als een van de weinige velden in continentaal Europa over een graswicket. Voor toplanden is dat reden geweest om een interland te komen spelen. De wedstrijd India-Pakistan in 2004 trok 16.000 toeschouwers en 750 miljoen tv-kijkers. VRA zelf is ook internationaal, met 20% buitenlandse leden. De club behoort tot de beste van Nederland en is veelvoudig nationaal kampioen. De locatie is een van de allermooiste plekken in het Bos.

Tennis
Behalve hockey en cricket wordt er op het Sportpark ook getennist. Tennis Club Amsterdam (TCA) zetelt aan de Boskant vlakbij het Wagener-stadion. Opgericht in 1974 door enkele leden van hockeyclub Amsterdam beschikt het over zes gravelbanen op een riante plek tussen bomen. 's Winters zijn de banen zichtbaar, 's zomers gaan ze schuil achter lover. De club viert dit jaar haar 35-jarig bestaan. Pal tegenover het Wagener-stadion (aan de Amstelveense kant) liggen vijf gravelbanen van de personeelsvereniging ABN Amro. Amstelpark Tennis is onderdeel van Sportcentrum Amstelpark, rechts van de hoofdentree van het Bos, voorbij de grote parkeerplaats over een brug. Er zijn 32 tennisbanen, waarvan 21 verlichte banen buiten en elf hardcourt banen binnen. Er kan het hele jaar door gespeeld worden.

Roeien

De allereerste sport in het Bos. Nadat de Bosbaan begin 1937 was opgeleverd, werd al op Hemelvaartsdag datzelfde jaar de eerste wedstrijd gevaren. Daarmee was de toon gezet voor een grote reeks activiteiten en wedstrijden die sindsdien op de baan zijn gehouden. De rivier de Amstel werd daardoor voor overbelasting behoed. Roeien wordt er op hoog niveau beoefend, zowel nationaal als internationaal. Jan Wienese, Nico Rienks, Ronald Florijn en de Holland Acht legden de basis voor hun Olympische gouden medaille op de Bosbaan. In totaal zijn er drie wereldkampioenschappen gehouden. De statuur van de Bosbaan heeft ook te maken met de vestiging van het bureau van de Koninklijke Nederlandse Roeibond. Geen andere sportbond is zo dicht bij de actie gehuisvest (naast de botenloods). Na enkele aanpassingen heeft het water nu een breedte van 118 meter. De lengte is altijd 2200 meter geweest, met exact 2000 meter van start tot finish. In 2014 wordt er het vierde wereldkampioenschap gehouden. Vijf of zes weekends per jaar wordt de Bosbaanweg afgesloten in verband met grote wedstrijden.

Paardensport

In het Bos zijn twee maneges. De Amsterdamse Manege is de oudste (1958). Deze ligt voorbij de hockeyvelden aan het eind van de Nieuwe Kalfjeslaan rechts verscholen tussen de bomen en schuin links achter het grote ronde grasveld, de Arena. Aan de achterkant is een zonnig terras aan het water, met de ligplaats van de rondvaartboot door het Bos. Manege Nieuw Amstelland is in 1962 begonnen als ponycentrum en gegroeid tot een manege met vijfsterren status. Bij de ingang van het Bos aan de Nieuwe Kalfjeslaan ligt het de tweede weg rechts over het spoor vóór de hockeyvelden. Beide maneges hebben veel te bieden, waaronder lessen. Vanuit beide locaties beginnen de ruiterpaden, die met een totale lengte van 21 kilometer door het Bos meanderen. Onderweg is zelfs een paardenpicknickplaats. De geitenboerderij en boerderij Meerzicht hebben een stalling. Begin maart is er de jaarlijkse slipjacht met veel paarden en honden (kerry beagles). Het levert altijd spectaculaire beelden op, vooral bij de waadplaats. In september wordt er polo gespeeld en ook staan er samengestelde men-wedstrijden op de kalender.

Kanovaren

De kanoërs zijn niet afhankelijk van de Bosbaan. Hun domein is bijna onbeperkt. Er ligt elf kilometer speciaal kanowater in de vorm van vijvers en beken, maar ook de Ringvaart, de Nieuwe Meer, de Bosbaan en de Amstelveense Poel kunnen op de kanoërs rekenen. Alleen bij brug 508 (over het Karnemelkse Gat) moeten de peddelaars veertig meter klunen om verbinding te krijgen met de Bosbaan. Voor leden van kanovereniging Frisia is het Bos het vaar- en trainingsgebied. Het clubhuis en vertrekpunt liggen aan het water vlakbij de ingang van de Oude Karselaan in Amstelveen. Ze zeggen wel dat je de stad Amsterdam beter leert kennen als je met een sloepje door de grachten vaart. Hetzelfde geldt voor het Amsterdamse Bos per kano. De kano- en waterfietsenverhuur aan de rand van de grote vijver bij de grote speelweide heeft een vloot van liefst 92 boten. ‘Het lijkt het Amazonegebied wel,’ zeggen sommigen als ze terugkomen.

Schaatsen

Na twaalf jaren onthouding kon er in januari 2009 eindelijk weer eens geschaatst worden in het Bos. Duizenden mensen hebben er plezier aan beleefd. Een echte winter was die van 2009-2010. Regelmatig veel sneeuw zorgde voor tientallen fraaie sneeuwpoppen op de speelweiden, maar was ongunstig om te schaatsen. Op het ijs (en sneeuw) van de Poel had schaatsen geen zin, maar op de Bosbaan werd geveegd en waren klassieke beelden te zien van schaatsers, jong en oud. Ook ijshockeyers kwamen aan hun trekken. De combinatie ijs en sneeuw had wel tot gevolg dat 1500 dode vissen vielen te betreuren. De Amstelveense Poel is ondiep (1,70 meter onder N.A.P.) en het eerst van een betrouwbare ijslaag voorzien. Voor schaatsen op de Bosbaan (4,50 meter onder N.A.P.) is een strenge vorstperiode nodig. In de winter van 1963 deed de volledige Nederlandse wedstrijdtop mee aan een wedstrijd over 75 kilometer. Jeen van den Berg werd de winnaar. Deze website belooft grote reportages zodra er weer geschaatst kan worden.

Overige sporten

De populairste sport van ons land wordt in het Bos ongeorganiseerd beoefend. Van april tot eind oktober worden op diverse speelweiden doelen geplaatst voor voetballiefhebbers. De Ajax-selectie doet er af en toe looptrainingen. De boslopen zijn in 1967 begonnen onder Rinus Michels. Sommige trainers daarna sloegen het Bos over. De visrechten in het Bos zijn exclusief voor leden van de Amsterdamse Hengelsportvereniging (AHV). Zij kunnen terecht langs de Bosbaan en in het zuidelijk deel van de snelweg A9. De populariteit van Nordic Walking is ook in het Bos te zien. Alle paden zijn er geschikt voor. Zwemmen is in principe overal toegestaan (de kinderbaden voor de kleintjes!), maar is op eigen risico. Er is geen toezicht.

Wandelen en fietsen vallen eerder onder beweging dan onder sport, maar zeg dit niet tegen de deelnemers van de Avondvierdaagsen. Er zijn er drie, waarvan twee in het voorjaar. Het bezoekerscentrum heeft gidsen voor wandeltochten en een fietstocht. Verder is het Bos uitermate geschikt voor conditietrainingen van welke sport dan ook.